headershadow

Latest Blogposts

Groei & Ontwikkeling

Omdat dit een interessant -en steeds weer terugkerend- onderwerp is wil ik vandaag de groei en ontwikkeling van het skelet van het paard toelichten. Veel mensen vragen zich af wat de juiste leeftijd is om met de training van hun paard te beginnen. Ik hoop jullie wat inzicht in de groei en ontwikkeling van het paard te bieden en je te helpen om zélf een bewuste keuze te maken en maatwerk te bieden voor jouw paard.

Het begint allemaal bij de groeischijven.

De groeischijf is een ‘lijn’ van cellen binnen het bot, van waaruit het bot in de lengte toeneemt. Eenvoudig gezegd zou je het bot in drie onderdelen kunnen verdelen:

1. De diafyse, het middelste deel van het bot;
2. De metafysen, de beide uiteinden van de diafyse;
3. De epifysen, deze liggen aan beide zijden bovenop iedere metafyse en vormen dus het uiteinde van het bot. De epifysairschijf (groeischijf) ligt op de grens tussen de epifyse en metafyse.

Wanneer een groeischijf nog niet ‘gesloten‘ is, is deze nog door middel van niet-verkalkt kraakbeen gescheiden van de metafysen. In dit deel vormt zich het nieuwe bot wat er voor zorgt dat het bot langer wordt en dat het paard groeit. Wanneer het bot volgroeid is sluiten de groeischijven, ze verbenen en verdwijnen als het ware.

Een te zware belasting van onvolgroeide botten kan de groeischijven beschadigen, wat natuurlijk weer een onomkeerbaar effect heeft op de ontwikkeling van het skelet.

Wat kunnen we nu praktisch met deze kennis?

Het groeiproces van het omzetten van groeischijven in volledig bot volgt over het algemeen zijn weg van beneden (hoeven) naar boven (wervelkolom) in een ‘vast patroon’. Vaak zit er een verschil in het sluiten van de groeischijven aan de onder- en bovenkant van het betreffende bot.

Hieronder geef ik aan welke groeischijven / botten er het ‘langst’ over doen om te volgroeien.

Wanneer sluiten de groeischijven van welk lichaamsdeel?

Hoefbeen – Bij de geboorte
Kroonbeen – 9 tot 12 maanden
Kootbeen – 13 tot 15 maanden
Pijpbeen – Ongeveer 18 maanden
Handwortelbeentjes (voorknie) – 18 maanden tot 2 jaar
Spaakbeen en ellepijp – 3 tot 3,5 jaar
Opperarmbeen – 3 tot 3,5 jaar
Schouderblad – 3 tot 3,5 jaar
Spronggewricht – 3 tot 3,5 jaar
Tibia (scheenbeen) – 3 tot 3,5 jaar
Femur (dijbeen) – 3 tot 4 jaar
Bekken – Heup tussen 18 maanden en 2 jaar, de rest ontwikkelt zich tot 5 jaar
Wervelkolom – Vanaf 5,5 jaar

Belangrijk om te weten

Er lopen 32 wervels over de rug van het paard, van de nek tot aan de staart (dus zonder de staartbeentjes). Allemaal hebben ze meerdere groeischijven. De belangrijkste zijn eigenlijk die midden op de rug, waar druk op komt te staan wanneer een ruiter het paard berijdt, deze sluiten op z’n vroegst pas rond een leeftijd van 5,5 jaar.

Hoe verder naar voren (richting het hoofd) hoe later ze sluiten: de atlas (1e halswervel) sluit op zijn vroegst dus pas rond de 6 jaar.

Deze uitkomsten zijn gebaseerd op onderzoek bij kleine merries. Hoe groter je paard en hoe langer de hals, hoe langer het duurt voordat de groeischijven sluiten. Een hengst of ruin doet er sowieso 6 maanden langer over en het duurt ook langer voordat alle botstructuren volgroeid zijn.

Wanneer we dus bijvoorbeeld kijken naar een warmbloed paard van 1.68m, dan zal zijn skelet zeker niet volgroeid zijn voor zijn 8e levensjaar.

Wanneer zadelmak maken?

Het (late) moment waarop de botstructuren van de wervelkolom volgroeid zijn, moet voor ons bepalend zijn voor de planning van het africhten van het paard. In tegenstelling tot andere ledematen waarbij de druk die uitgeoefend wordt op de botstructuur zo goed als loodrecht is, wordt de druk bij de wervelkolom als het ware op de ‘zijkant‘ van de wervels uitgeoefend. Dit maakt deze wervels veel vatbaarder voor ‘verschuivingen’, blokkades en blessures.

Je hebt hierboven kunnen lezen dat de groeischijven in de hals van het paard pas rond zijn 6e levensjaar sluiten. Je kunt je dan vast wel voorstellen dat er enorm veel druk op deze wervels komt te staan wanneer je paard bijvoorbeeld gaat hangen aan het halster of wanneer je hem hardhandig corrigeert aan het halster (wat overigens nooit de bedoeling is). Hiermee verhoog je ook de kans op beschadigingen van de halswervels.

Nu je dit gelezen hebt, hoe zou jij nu de training van je (jonge) paard opbouwen?

Bronnen:
Equine Science, S. Pilliner & Z. Davies
Timing and rate of skeletal maturation in horses, D. Bennett Ph.D.

Heb jij mijn GRATIS e-book al?
Vul hier onder je gegevens in en ik stuur hem direct naar je toe, je kunt er dus gelijk mee aan de slag. TIP: print hem uit en neem mee naar stal!
Je gegevens zijn veilig. Wij hebben net zo'n hekel aan spam als jij

0 reacties op “Groei & Ontwikkeling

Plaats een reactie


*